تاريخچه تأسيس دانشگاه صنعت نفت

فعاليت‌هاي آموزشي در سطوح عالي در صنعت نفت ايران بصورت رسمي در سال 1318 با تأسيس آموزشگاه فني آبادان شروع شد. با توسعه اين آموزشگاه، نام آن به دانشکده فني آبادان، و سپس به دانشکده نفت آبادان(Abadan Institute of Technology) تغيير يافت. با توجه به گسترش فعاليت‌هاي آموزشي دانشكده نفت آبادان و نياز كشور به تربِيت نيروهاي متخصص در صنايع نفت و گاز اين دانشکده در سال 1368 به دانشگاه صنعت نفت ارتقاء يافت.

برنامه‌هاي آموزشي در آموزشگاه فني آبادان توام با کار بود و دانشجويان که به عنوان کارمند استخدام مي‌شدند دو پنجم وقت خود را در آموزشگاه و سه پنجم آن را در پاليشگاه آبادان صرف کارآموزي مي‌كردند. بدين ترتيب پس از يک سال آموزش مقدماتي تمام‌وقت و چهار سال آموزش توام با کار با درجه كارشناس فني در رشته‌هاي شيمي نفت، مهندسي پالايش، مهندسي مکانيک و مهندسي برق فارغ التحصيل و عهده‌دار مسئوليت‌هاي مختلف، عموماً در پالايشگاه آبادان مي‌شدند.

در سال 1335 با تغيير سيستم‌ آموزشي در صنعت نفت کشور كه متأثر از زمان و شريط موجود بود، نام آموزشگاه به دانشکده فني آبادان تغيير يافت. برنامه‌هاي آموزشي بر روي رشته مهندسي عمومي متمركز گرديد و دانشجويان از سال چهارم دبيرستان و از طريق امتحان ورودي و مصاحبه پذيرفته مي‌شدند. سال 1340 آخرين سال پذيرش دانشجو در اين دوره بود که دانشجويان به مرور تا سال 1345 فارغ التحصيل شدند.

در سال 1341 مجدداً با تغيير برنامه‌هاي آموزشي، نام دانشکده فني آبادان نيز به دانشکده نفت آبادان تغيير يافت. برنامه جديد تحصيلي نيز در رشته مهندسي نفت در گرايش‌هاي پالايش، اکتشاف و معدن و همچنين رشته بازرگاني و علوم اداري در گرايش‌هاي مديريت و حسابداري تدوين گرديد. در اين دوره نيز برنامه‌هاي آموزشي شامل تحصيل توام با کارآموزي بود که سه سال آموزش تمام وقت و يک سال كارآموزي در واحدهاي مختلف صنعت نفت را در بر مي‌گرفت. دانشجويان در پايان تحصيل با درجه كارشناسي فارغ التحصيل و عموماً در صنعت نفت استخدام مي‌شدند.

از سال 1345 تا 1359 بنا به نياز صنعت نفت، برخي از رشته‌ها راه‌اندازي و يا از گردونه برنامه‌هاي آموزشي خارج شدند.

با شروع جنگ تحميلي ، چون امکان استقرار دانشکده در آبادان غير ممکن بود، ابتدا در سال 1360 دانشكده به گچساران منتقل گرديد. به دنبال بازگشائي دانشگاه‌ها در آذر ماه 1361 فعاليت‌هاي آموزشي دانشكده پس از يکسال فعاليت در گچساران، در سال 1362 به مکان فعلي دانشکده نفت اهواز منتقل گرديد.

در سال 1368، پس از پايان شرايط جنگي در کشور با صدور مجوز تأسيس دانشگاه صنعت نفت از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالي، کليه مؤسسات آموزشي موجود در وزارت نفت تحت پوشش دانشگاه قرار گرفتند. براي وزارت نفت نيز اين فرصت فراهم گرديد تا در راستي تحقق اهداف مورد نظر صنعت و بر اساس مقررات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مجوز شوراي گسترش وزارت فرهنگ و آموزش عالي ضمن پوشش دادن واحدهاي آموزشي موجود در صنعت نفت، اقدام به تاسيس ديگر مراکز علمي، آموزشي و پژوهشي در سطوح مختلف نمايد. از آن جمله مي‌توان به تأسيس دانشکده مهندسي شيمي و پتروشيمي شهيد تندگويان آبادان در بهمن ماه سال 1370 در محل قبلي دانشکده نفت آبادان و مرکز تحقيقات دانشگاه صنعت نفت در سال 1371 در محل دانشکده نفت اهواز اشاره نمود.

در حال حاضر دانشگاه صنعت نفت داري سه دانشکده، يك مجتمع آموزشي و دو مرکز تحقيقات مي‌باشد. اين مراكز علمي عبارتند از:

  1. دانشكده نفت تهران 
  2. دانشكده نفت اهواز
  3. دانشكده نفت آبادان
  4. مجتمع آموزشي علوم دريايي محمودآباد
  5. مركز تحقيقات نفت تهران
  6. مركز تحقيقات نفت اهواز

يكي از دستاوردهاي تربيت متخصصين در اين دانشگاه، ملي شدن صنعت نفت بود كه برگ زريني در تاريخ يران محسوب مي‌شود. متخصصين دانشكده نفت آبادان در راه‌اندازي بخش‌هاي مختلف پالايشگاه آبادان، شگفت جهانيان را برانگيختند، در حالي كه برخي از كشورهاي خارجي ادعا كرده بودند كه ايراني‌ها حتي نمي‌توانند آب آشاميدني تصفيه كنند.

با پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي و اعمال تحريم‌هاي مختلف، تربيت يافتگان اين دانشگاه نقش مهم ديگري را در جهت قطع وابستگي به بيگانگان ايفا نموده‌اند.